Rotterdam Frontstad - Gerard Groeneveld
Een uitgebreid historisch verslag van de meidagen in 1940.
Na de verovering van Polen (Fall Rot), Denemarken en Noorwegen (Fall Weiss) heeft Nazi Duitsland in 1940 het plan om ook Nederland en België te bezetten (Fall Gelb). Beide landen zijn voor de Nazi’s van strategisch belang in de verdediging tegen Engeland en Frankrijk. In het slagen van operatie Fall Gelb speelt de stad Rotterdam een cruciale rol. In de meidagen van 1940 is Rotterdam de frontlinie geworden in de strijd om Nederland. Gerard Groeneveld wijdt het boek Rotterdam Frontstad hier volledig aan.
Als je het boek open slaat zie je dat na de proloog de strijd om Rotterdam per dag wordt beschreven. Die strijd wordt weergegeven vanuit verschillende invalshoeken. Rotterdam Frontstad bestaat uit persoonlijke verhalen van ooggetuigen en verslagen uit militaire archieven van Nederlandse en Duitse zijde, die worden ondersteund door uniek beeldmateriaal en duidelijke overzichtskaarten.
In de slag om Nederland heeft Nazi Duitsland de focus op de Vesting Holland (de driehoek Rotterdam-Utrecht-Amsterdam). Cruciaal in het plan van de Duitsers is het in handen krijgen van de bruggen bij Moerdijk, en in Dordrecht en Rotterdam. Hiermee wil men de route openleggen voor de oprukkende Duitse troepen naar het hart van de Vesting Holland. In de vroege ochtend van 10 mei 1940 wordt vliegveld Waalhaven ingenomen door Duitse parachutisten en is de stad Rotterdam compleet verrast als er twaalf Heinkel He 59-watervliegtuigen met Duitse troepen landen op de Nieuwe Maas.
Hoewel de Nederlandse overheid, militairen en bevolking slecht zijn voorbereid en uitgerust op een oorlog wordt er dapper tegenstand geboden. Door deze weerstand slagen de Duitsers er niet in om de Maasbruggen volledig in handen te krijgen, met als gevolg een enorme Duitse troepenconcentratie (waaronder een tankcolonne) in het zuiden van Rotterdam. De druk op de Duitse legerleiding is groot, de Nazi’s willen de strijd in ons land snel beslissen. De Duitsers zien de vernietigende slagkracht van de Luftwaffe als hét middel om het Rotterdamse verzet te breken. Generalleutnant Rudolf Schmidt is vastberaden zijn doel te bereiken, maar hij wil Rotterdam een kans geven zich zonder verdere bloedvergieten over te geven. Hiervoor wordt een (Eerste) Ultimatum gesteld aan de Nederlandse kolonel Scharroo. Door het ontbreken van een naam, militaire rang en handtekening wordt dit ultimatum teruggezonden naar de Duitse commandant. Het Tweede Ultimatum komt te laat, Kampfgeschwader 54 van Oberst Lackner en Oberstleutnant Höhne hangt dan al in de lucht en er wordt genadeloos overgegaan tot het bombarderen van de binnenstad. Nederland capituleert. Deze berichtgeving bereikt de Duitse leidinggevenden in zoverre op tijd, dat een tweede op handen zijnde bombardement kan worden afgebroken.
Dit boek onderscheidt zich van andere geschiedenisboeken door de gedetailleerde verslaglegging vanuit het perspectief van mensen die deze oorlogsdagen van dichtbij hebben meegemaakt. Verhalen van ooggetuigen in combinatie met de enorme hoeveelheid fotomateriaal laten de bijzondere gebeurtenissen, toevalligheden en verschrikkingen tijdens deze oorlogsdagen nog meer tot de verbeelding spreken. Rotterdam Frontstad is een prachtig uitgebreid historisch verslag van de meidagen 1940 in Rotterdam, zoals we dat nog niet eerder gepubliceerd zagen.
Gerard Groeneveld (Rotterdam, 1956) specialiseerde zich na zijn studie Nederlands in Leiden in het thema ‘Collaboratie, propaganda en fotografie tijdens de Tweede Wereldoorlog’. Over dit onderwerp publiceerde hij eerder bij uitgeverij Vantilt: Zwaard van de geest (2001), Kriegsberichter (2004), Heinz in Holland (2007) en Zo zong de NSB (2007). Ook scheef hij als onderzoeksjournalist en recensent voor onder meer NRC Handelsblad en de Volkskrant.
Rotterdam Frontstad (gebonden, 318 pagina’s) is verschenen bij uitgeverij Vantilt en kost € 32,50.
Waardering:
Boekbespreking door Gerad van Os
email mijGepubliceerd: 28-04-2017